Dayanak
Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nda (VOB) işlem gören sözleşmelerin takası, Genel Yönetmelik, VOB Yönetmeliği ve ilgili mevzuat, VOB’un Takas ve Temerrüt Esasları Genelgesi ile Takasbank’ın 808 ve 880 nolu Genel Mektuplarında yer alan hükümler çerçevesinde yerine getirilmektedir. Sermaye Piyasası Kurulu’nun 10.12.2004 tarih ve 48/1602 sayılı toplantısında alınan kararı ile Bankamız Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Takas Merkezi olarak görevlendirilmiştir.
Borsa’da gerçekleştirilen işlemlerin takası, işlem teminatları ve Garanti Fonu ile sınırlı olmak üzere Takasbank’ın garantisi altındadır. Takasbank, Borsa’da gerçekleştirilen işlemlerin takası sırasında sadece takas üyeleri ile ilişki içerisindedir. Takas, teminatlandırma, temerrüt, Garanti Fonu, nemalandırma esasları 2005/5, 2005/6 ve 2005/7 nolu VOB Genelgeleri ile 02/02/2005 tarihli 808 nolu ve 16/03/2006 tarihli 880 nolu Genel Mektuplarımızda düzenlenmiştir.
Takas İşlemleri
Hesap güncelleştirme işlemleri günlük olarak yapılır. VOB’da yapılan işlemler sonucunda oluşan zararlar aynı gün (T+0) ilgili hesaplardaki nakit teminatlardan otomatik olarak düşülür.
Hesap güncelleştirme işlemleri sonucunda toplam teminat, sürdürme teminatının altına düşüyorsa, ilgili takas üyesine elektronik ortamda teminat tamamlama çağrısı yapılır. Ayrıca, zarar tutarı kesildikten sonra, nakit teminat durumu “0”ın altına düşen hesaplarda mevcut teminat, sürdürme teminatının üzerinde olsa dahi, teminat tamamlama çağrısı yapılarak ilgili hesabın nakit teminat tutarı “0”a tamamlatılmaktadır.
Teminat tamamlama çağrısı yapılan hesaplara ilişkin teminat yatırma ve/veya açık pozisyonların ters işlemle kapatılması işlemlerinin ertesi iş günü (T+1) saat 14:30’a kadar gerçekleştirilmesi zorunludur. Hesap güncelleştirme işlemleri nedeniyle yapılan teminat tamamlama işlemlerinin ilgili hesap bazında yerine getirilmesi gerekmektedir.
Kar eden hesapların alacakları ertesi iş günü (T+1) dağıtılır. Teminat tamamlama çağrısına muhatap olan üyenin hesaplarında, hesapların güncelleştirilmesi neticesinde oluşan kar alacaklarına teminat tamamlama çağrısı tutarlarının toplamı kadar bloke konur. T+1 günü saat 14:30’a kadar ilgili hesaba ait teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen üye herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır.
Temerrüde düşen üyeye, T+1 günü saat 14:30’dan EFT kapanışına kadar geçen süre için İMKB Repo-Ters Repo Pazarında veya TCMB Bankalararası Para Piyasasında oluşan bir gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının bir katı nisbetinde temerrüt faizi uygulanır.T+1 günü EFT kapanışından sonraki günlerde kapatılan temerrüt tutarları için İMKB Repo-Ters Repo Pazarında veya TCMB Bankalararası Para Piyasasında oluşan bir gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından yüksek
olanının 3 katı nisbetinde temerrüt faizi uygulanır.
VOB Takas İşlemleri Günlük İş Akışı
| İşlem |
T+1 |
| Seans Açılışı |
09:30 |
| Takas Son Saati (Temerrüt Başlangıç Saati) |
14:30 |
| Kar Dağıtım Son Saati |
14:35 |
| Nakit Teminat Çekme Son Saati |
15:40 |
| Nemalandırma İşlemi |
15:40 |
| Teminat Yatırma/Çekme Son Saati |
16:55 |
| Seans Sonu |
17:10 |
| Uzlaşma Fiyatı İlanı |
17:25 |
| Teminat Tamamlama Çağrısı |
17:25 |
| Hesap Açma Son Saati |
17:30 |
| Hesap Güncelleştirme İşlemi |
17:30+ |
| Global Hesap Pozisyon Bildirim Son Saati |
21:00 |
| TVIS Günsonu İşlemleri |
21:00+ |
|