HİSSE SENEDİ TAKAS OPERASYON

1. Hisse senedi almak için ne yapmam gerekiyor?
2. Hisse senedi aldım. Hisse senetleri hesabıma ne zaman geçer ?
3. Hisse senedi sattım, paramı ne zaman alırım?
4. Almış olduğum hisse senetlerinin parasını direkt olarak Takasbank'a yatırmak istiyorum. Mümkün mü?
5. Hisse senedi veya nakit borcumu zamanında kapatamazsam nasıl bir ceza öderim?
6. Bir aracı kuruluşta bulunan hesabımdaki hisse senetlerini, başka bir aracı kuruluştaki hesabıma virman yaptırmak istiyorum. Ne yapmam gerekir?
7. Aracı kuruluşuma virman talimatı verdim ancak işlemin yapılması için komisyon istediler. Bunu Takasbank mı istiyor?
8. Aracı kuruluşa alış talimatı verdim. Aracı kuruluşun alış yaptığını görmeme rağmen, aracı kuruluş yetkilileri işlemin gerçekleşmediğini söylüyorlar. Ne yapmam gerekiyor?
9. Hesabımın bulunduğu aracı kuruluş kapatıldı. Hisse senetlerimi nasıl alabilirim?
10. Kapatılan bir aracı kuruluşta bulunan hesabımdaki hisse senedi bakiyelerinde eksiklik var. Bunun için ne yapabilirim?

TAHVİL OPERASYON

1. Temerrüt saatleri ve oranları nelerdir? Temerrüt cezası nasıl hesaplanır?
2. Alınan komisyonlar (çeşitleri, oranları, vb) nelerdir?
3. TCMB bildirimleri için son saat ve bu bildirimlerin gerekliliği nedir?
4. Fon adına yapılan işlemlerde takas yükümlülüğü hangi kuruma aittir? İşlemlere ait depo devirleri kim tarafından yapılır?
5. Hangi piyasalar arasında, hangi saatlere kadar mahsup talimatı verilebilir?
6. Sabit Getirili Menkul Kıymetler için "Müşteri İsmine Saklama" uygulaması var mıdır?

HİSSE SENEDİ TAKAS OPERASYON

1. Hisse senedi almak için ne yapmam gerekiyor?

Sermaye Piyasası’nda aracılık faaliyetlerini sürdüren Aracı Kuruluşların birinde yatırım hesabı açtırılması gerekmektedir.

2. Hisse senedi aldım. Hisse senetleri hesabıma ne zaman geçer ?

Hisse Senetleri Piyasası’nda alış satış işlemlerinin takası, işlem gününün ikinci iş günü gerçekleşmektedir. Bu nedenle alınan hisse senetleri ikinci iş günü aracı kurulumların hesaplarına aktarılır, aracı kuruluşların da aynı gün müşteri hesaplarına aktarması gerekir.

3. Hisse senedi sattım, paramı ne zaman alırım?

Satışı yapılan hisse senedine karşılık nakit alacakları takas gününde (işlemin ikinci iş günü) aracı kurum hesaplarına aktarılır, aracı kuruluşların da aynı gün müşteri hesaplarına aktarması gerekir.

4. Almış olduğum hisse senetlerinin parasını direkt olarak Takasbank'a yatırmak istiyorum. Mümkün mü?

Alımı yapılan hisse senetlerine karşılık gelen nakit, işlem yapılan aracı kurumun Takasbank’taki hesabına direkt yatırılabilir.

5. Hisse senedi veya nakit borcumu zamanında kapatamazsam nasıl bir ceza öderim?

Aracı kurumunuz tarafından size tahakkuk ettirilecek bir temerrüt cezası ödemeniz gerekir. Temerrüt cezasının hesaplanmasını görmek için; TAKAS İŞLEMLERİ TEMERRÜTLÜ İŞLEMLER bölümüne bakınız.

6. Bir aracı kuruluşta bulunan hesabımdaki hisse senetlerini, başka bir aracı kuruluştaki hesabıma virman yaptırmak istiyorum. Ne yapmam gerekir?

Virman yaptırmak istediğiniz aracı kuruma bir dilekçe ya da talimatla başvurmanız gerekmektedir.

7. Aracı kuruluşuma virman talimatı verdim ancak işlemin yapılması için komisyon istediler. Bunu Takasbank mı istiyor?

Takasbank verdiği hizmetler karşılığında aracı kuruluşlardan hizmet komisyonu almaktadır.

Takasbank’ın almış olduğu komisyonlar haricindekiler ise aracı kurumun kendisinin belirlediği ücretlendirmelerdir.

8. Aracı kuruluşa alış talimatı verdim. Aracı kuruluşun alış yaptığını görmeme rağmen, aracı kuruluş yetkilileri işlemin gerçekleşmediğini söylüyorlar. Ne yapmam gerekiyor?

Takasbank’ta takas işlemleri aracı kurum bazında gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle alış satış işlemleri müşteri detayında takip edilmemektedir. Alış satış işlemlerindeki uyuşmazlıklarda İMKB’ye başvurmanız gerekmektedir.

9. Hesabımın bulunduğu aracı kuruluş kapatıldı. Hisse senetlerimi nasıl alabilirim?

Çalışmakta olduğunuz aracı kuruluşun kapatılması halinde, hisse senetlerinizi başka bir kuruluştaki hesabınıza aktarabilmek için, kapatılmış olan eski aracı kuruluşunuza kimlik fotokopinizi (nüfus cüzdanı veya ehliyet) ve vergi kimlik no belgesini de ekleyerek bir virman talimatı vermeniz gerekmektedir.

10. Kapatılan bir aracı kuruluşta bulunan hesabımdaki hisse senedi bakiyelerinde eksiklik var. Bunun için ne yapabilirim?

Kapatılan aracı kuruluşun yetkilileri ve Sermaye Piyasası Kurulu yetkilileri ile görüşebilir, sonuç alamazsanız genel hukuk kuralları çerçevesinde yargıya başvurabilirsiniz.

TAHVİL OPERASYON

1. Temerrüt saatleri ve oranları nelerdir? Temerrüt cezası nasıl hesaplanır?

Tahvil ve Bono Piyasası'nda gerşekleştirilen işlemlere ilişkin olarak menkul kıymet devrini ve nakit yükümlülüğünü saat 16:30'a kadar yerine getirmeyen üyeler ön temerrüte düşmüş sayılırlar.

İMKB'nin 242 sayılı Genelgesi'nde belirtilen esaslar doğrultusunda hesaplanan tutarları ön temerrüt faizi olarak öderler. Tahvil ve Bono Piyasası'nda gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yükümlülüklerini ertesi gün valörüyle yerine getiren üyeler ise temerrüde düşmüş sayılırlar ve aynı Genelge'de belirtilen esaslar doğrultusunda temerrüt faizi öderler. Yükümlülüklerini ertesi gün valörüyle yerine getirerek temerrüde düşen üyelere, yine aynı Genelge'de belirtilen esaslar doğrultusunda disiplin cezası uygulanır.

Menkul kıymet ve/veya nakit yükümlülüğünün saat 16:31 ile 17:00 arasında aynı gün valörlü yerine getirilmesi halinde İMKB Repo – Ters Repo pazarında veya TCMB İnterbank Para Piyasası’nda oluşan 1 gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının 0.25 katı, 17:00’den sonra fakat aynı gün içerisinde yerine getiren üyelere 0.50 katı esas alınarak hesaplanan tutar kadar ön temerrüt faizi uygulanır. Ayrıca repo işlemine konu kıymet bildirimlerinin işlemin başlangıç valöründe en geç saat 15:00 kadar yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde üyelere TCMB İnterbank Para Piyasası’nda oluşan 1 gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının 0.05 katı esas alınarak hesaplanan tutar kadar ön temerrüt faizi uygulanır. Ertesi gün yerine getirilen yükümlülükler için ise; TCMB İnterbank Para Piyasası’nda oluşan 1 gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının 3 katı esas alınarak hesaplanan tutar kadar temerrüt faizi uygulanır. 3 aylık dönem içerisindeki her bir ilave temerrüt için bu katsayı 1 puan artırılır.

2. Alınan komisyonlar (çeşitleri, oranları, vb) nelerdir?

Takasbank bünyesinde saklanan Devlet İç Borçlanma Senetleri'nin nominal değeri üzerinden % 0,015 (Onbindebirbuçuk) saklama komisyonu ve yapılan işlemin niteliğine göre virman yada elektronik menkul kıymet transferi mesaj komisyonu alınır.

3. TCMB bildirimleri için son saat ve bu bildirimlerin gerekliliği nedir?

Tüm TCMB bildirimleri aynı gün içerisinde Takasbank sistemi kapanana kadar yapılmalıdır. Yetkili kuruluşların müşterileri ile yapmış olduğu repo işlemi nedeniyle aldığı tutar ve faizini karşılayacak miktarda menkul kıymeti bloke etmesi gerekmektedir. Aksi halde bloke edilen menkul kıymetlerin üzerindeki tutarlar TCMB tarafından mevduat niteliğinde kabul edileceğinden, bu şekilde fon toplayan kuruluşlar hakkında Bankalar Kanunu ve T.C. Merkez Bankası Kanunu’nun ilgili maddelerine göre TCMB tarafından işlem yapılır.

4. Fon adına yapılan işlemlerde takas yükümlülüğü hangi kuruma aittir? İşlemlere ait depo devirleri kim tarafından yapılır?

İMKB Tahvil ve Bono Piyasası'nda fon adına yapılan işlemlerde, takas yükümlülüğü işlemi yapan kuruma aittir.

Kesin Alım-Satım İşlemlerinde, kıymet/nakit borç/alacak tutarları işlem yapan kurumun ilgili hesaplarına (kıymet ise 501 nolu deposuna, nakit ise borç için 33-1, alacak için 11-1 hesabına) yansıtılır. Dolayısı ile, fon adına yapılan kıymet satışlarında; devir, fon tarafından işlem yapan kuruma, fon adına kıymet alışlarında ise işlem yapan kurum tarafından ilgili fona yapılacaktır. Fon adına yapılan Ters repo işleminde ise ilgili menkul kıymetin devir işlemleri Takasbank sistemi tarafından otomatik olarak gerçekleştirilir.

5. Hangi piyasalar arasında, hangi saatlere kadar mahsup talimatı verilebilir?

Hisse Senetleri Piyasası işlemlerinden kaynaklanan alacakların Tahvil ve Bono Piyasası işlemlerinden kaynaklanan borçlara mahsup edilebilmesi için saat 14:30’a kadar , Takasbank Para Piyasası işlemlerinden kaynaklanan alacakların mahsubu için ise; saat 15:45’e kadar talimat verilmesi gerekmektedir.

6. Sabit Getirili Menkul Kıymetler için "Müşteri İsmine Saklama" uygulaması var mıdır?

Şu an için yoktur. Ancak yakın zamanda Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK) bünyesinde uygulamaya alınacaktır.