1. DAYANAK
Sermaye Piyasası Kurulu’nun 18.06.97 tarih ve 18/977 sayılı “Aracı Kurumların Özsermaye ve İşlem Sınırlarına İlişkin İlke Kararı”.

Sermaye Piyasası Kurulu 25.09.1998 tarih ve AFD/1313-9762 sayılı yazısı ile aracı kurumların Takasbank nezdinde Sermaye Blokajı olarak tutmak zorunda bulundukları kıymetlerin takibi  görevi Bankamız’a verilmiştir. Blokajın alt limitleri Bankamıza Sermaye Piyasası Kurulu’nca bildirilmektedir.

2. TEMİNATA KABUL EDİLEN KIYMETLER

Sermaye Piyasası Kurulu’nun 25.09.1998 tarih ve AFD/1313-9762 sayılı yazısında blokaja konu olabilecek kıymetleri aşağıdaki şekilde sınıflandırmıştır:
 
Devlet İç Borçlanma Senetleri: Hazine tarafından ihraç edilen Devlet Tahvilleri ve Hazine Bonoları.

Yatırım Fonu Katılma Belgeleri: Aracı kurum ve bankalar tarafından ihraç edilen A ve B tipi yatırım fonu katılma belgeleri. Ancak aracı kurumlar kurucusu oldukları yatırım fonu katılma belgelerini Sermaye Blokajı olarak teminata yatıramazlar.

Teminat Mektupları: Sermaye Piyasası Kurulu’nun 12.11.1998 tarih ve 101 sayılı    toplantısında alınan kararlar çerçevesinde belirlenen formata uygun olarak düzenlenen kesin teminat mektupları (Bu teminat mektubu formatı, Sermaye Piyasası Kurulu’nun Seri:V No:34 sayılı “Aracı Kurumların Sermayelerine ve Sermaye Yeterliliğine İlişkin Esaslar  Tebliği”nin 32’nci maddesi hükmü çerçevesinde)  sermaye yeterliliği tabanının Tebliğ’in 8’inci maddesinde belirtilen yükümlülüklerin altına düşmesi durumunda bu eksikliklerin giderilmesi için de kullanılmaktadır.  Aynı holdinge ya da gruba ait bankalardan alınacak teminat mektuplarının yanısıra aracı kurumların kurucu ortak bankalardan temin edecekleri teminat mektupları da bloke edilebilecektir. Teminat mektuplarının Bankamızca değerlemeye alınması için teminat mektubu asıl nüshasına ek olarak, teminat mektubunun düzenlenmiş olduğu bankanın genel müdürlüğü tarafından hazırlanan teminat mektubu teyidi ve teyid’de imzaları bulunan yetkililerin imza sirkülerleri de gerekmektedir.

3. TEMİNAT YATIRMA VE ÇEKME İŞLEMLERİ

Sermaye blokajı için teminata verilecek kıymetlerin yatırma ve çekme işlemleri –Teminat Mektupları hariç- modemler açık olduğu sürece Takasbank ekranlarında  bulunan SPK Blokaj Teminatları alt yazılımından faydalanılarak yapılır. Teminat mektubu yatırma ve çekme işlemleri ise Bankamızın ilgili  bölümüne hitaben düzenlenecek talimata istinaden gerçekleştirilir.

4. DEĞERLEME ESASLARI

Sermaye blokajına konu olabilecek kıymetlerin değerlemesinde katsayı “1” olarak alınmaktadır.
Kullanılacak fiyatlar ise;

a) Devlet İç Borçlanma Senetleri: Bir gün önceki fiyatlar dikkate alınır.
 

Endeksli olduğu para cinsi	Borsa’da işlem görmüşse	Borsa’da işlem görmemişse
Yerli (YTL)	KAS’da oluşan AOF	TRCari Fiyatı
Yabancı	KAS’da oluşan AOF * MB Döviz Alış Kuru	TRCari Fiyat * MB Döviz Alış Kuru

b) Yatırım Fonu Katılma Belgeleri: Yatırım fonu katılma belgesinin ihraççı tarafından açıklanan ve basında da yayınlanan fiyatı.
 
c) Teminat Mektupları: Fiyat teminat mektubunun üzerinde yazan tutardır.

5. TEMİNAT TAMAMLAMA ÇAĞRISI VE SÜRESİ

Sermaye Piyasası Kurulu’nun 06.10.1998 tarih ve AFD/1332-10087 sayılı yazısının 2 No’lu ekinde belirtilen ‘Aracı Kurumların Gerçekleştirecekleri Blokaj Uygulamasına İlişkin Esaslar’ ın 8. Maddesi aşağıdadır:

“ Bloke edilen varlıkların her gün itibari ile hesaplanan tutarlarının,ilgili aracı kurumun blokaj yükümlülüğünün  %80’inin altına düşmemesi;ancak her halükarda haftanın son işgünü itibari ile blokaj yükümlülüklerinin tamamının yerine getirilmesi gerekmektedir.Aracı kurumların bloke varlıklarının her gün değerlenecek tutarlarının toplam blokaj tutarının %80’inin altına düşmesi durumunda, izleyen iş günü ilgili aracı kurumun teminat kompozisyonu ile ilgili bilgilerle birlikte Kurulumuza bilgi verilmesi ve söz konusu durumun ortaya çıkmasından itibaren aracı kurumlar tarafından iki iş günü içerisinde blokaj tutarının olması gereken blokajın en az %80’ine tamamlanması gerekmektedir.”

Ayrıca aracı kurum eğer Sermaye Blokajı Deposu’nda bulunan Devlet İç Borçlanma Senetleri’nin itfası veya kupon ödemesinden dolayı blokaj yükümlülüğünün altına düşüyorsa aşağıdaki prosedür izlenir:

• Blokaj yükümlülüğünün altına düştüğü tutar kadar nakit  bloke edilir.
• Üye Sermaye Blokajı deposuna yeni kıymet virmanladığı takdirde kıymetin cari  değeri kadar tutar otomatik olarak üyenin 11 serbest cari hesabına geçer.
• Üyenin mevcut kıymet cari değerinde bir artış olduğu takdirde artış tutarı kadar nakit yine üyenin 11 hesabına otomatik olarak geçer; ancak kıymet değerindeki azalışlarda üyenin 11 hesabına ek blokaj uygulanmaz.
• Üyenin blokaj yükümlülüğünde bir azalış olduğu taktirde yine otomatik olarak azalış tutarı kadar tutar yukarıda belirtilen havuz hesabından çözülür.